Katoen wassen op 60 graden kan, maar het brengt een reëel risico op krimpen met zich mee. Vooral als het gaat om een kledingstuk dat nog niet eerder op hoge temperatuur is gewassen, kun je merken dat het na de was merkbaar kleiner is geworden. Of dat nu vervelend is, hangt af van wat je wast en waarom je voor 60 graden kiest.
Waarom katoen krimpt bij 60 graden
Katoen is een natuurlijke vezel die reageert op hitte en water. Bij lagere temperaturen (30 of 40 graden) blijven de vezels grotendeels intact. Bij 60 graden trekt de vezel samen door de combinatie van hitte en het natte water dat de vezel diep binnendringt. Dat samentrekken noem je krimpen.
Hoeveel een kledingstuk krimpt, verschilt per product. Een T-shirt van 100% katoen dat niet voorgekrompen is, kan bij een eerste was op 60 graden een paar centimeter kleiner worden. Sommige fabrikanten behandelen katoen vooraf, het zogenaamde pre-shrunk proces, waardoor de krimp beperkt blijft. Maar zelfs dan biedt 60 graden geen garantie dat alles bij het oude blijft.
Wanneer is katoen wassen op 60 graden zinvol?
Er zijn situaties waarbij 60 graden een bewuste keuze is. Beddengoed, handdoeken en ondergoed kun je het beste op hogere temperaturen wassen om bacteriën en huisstofmijt effectief te doden. Dat is ook de reden dat artsen en zorgprofessionals hun werkkleding vaak op 60 graden wassen.
Voor sportkleding, jeans of gekleurde T-shirts is 60 graden in de meeste gevallen te warm. Die kleding blijft beter op 30 of 40 graden. Het waslabel op het kledingstuk is daarbij leidend: staat er een kuip met 40 erin, dan is 60 graden te heet en loop je bewust risico.
Hoeveel krimpt katoen precies op 60 graden?
Een exacte maat is moeilijk te geven, want dat verschilt per weefsel, dikte en afwerking. Als algemene richtlijn geldt dat katoen zonder pre-shrunk behandeling bij de eerste was op 60 graden zo’n 5 tot 10 procent kan krimpen. Een shirt van maat L kan na de was richting maat M gaan. Bij katoen dat al eerder op 60 graden is gewassen, is de extra krimp daarna meestal minimaal, omdat de vezel al zoveel mogelijk is samengetrokken.
Blends, dus stoffen die katoen mengen met polyester of elastaan, krimpen doorgaans minder hard. Het aandeel kunstvezel houdt de structuur deels stabiel. Maar ook hier is 60 graden niet altijd verstandig, want kunstvezels kunnen vervormen of gaan pluizen bij te hoge temperaturen.
Hoe beperk je de krimp als je toch op 60 graden wast?
- Controleer altijd eerst het waslabel. Een symbool met een streep eronder betekent dat de centrifuge op een lagere stand moet. Twee strepen: heel voorzichtig behandelen.
- Kies een lagere centrifugeerstand. Hoe harder de centrifuge draait, hoe meer de natte vezels worden uitgerekt en daarna terugspringen.
- Haal de was direct na het programma uit de machine. Laat katoen niet nat liggen in de trommel; dat versterkt de vervorming.
- Hang katoen op om te drogen, bij voorkeur in de originele vorm. Leg een trui plat neer in plaats van op een hanger te hangen.
Wil je een kledingstuk bewust laten krimpen, bijvoorbeeld omdat het te groot is geworden, dan is 60 graden of zelfs 90 graden een manier om dat voor elkaar te krijgen. Maar doe dit alleen bij 100% katoenen stukken zonder bijzondere afwerking, en houd er rekening mee dat de krimp niet volledig voorspelbaar is.
Kortom: voor beddengoed en handdoeken is 60 graden gewoon een goede keuze. Voor kleding van katoen is het in de meeste gevallen verstandiger om het bij 30 of 40 graden te houden en het waslabel te volgen. Zo blijft je kleding langer in de goede maat en conditie.