Is viscose duurzaam? Niet vanzelf. De stof wordt gemaakt van plantaardige cellulose, maar voor de productie zijn chemicaliën, water en energie nodig. Hoe duurzaam viscose is, hangt vooral af van de herkomst van de grondstof en de manier waarop de fabriek met chemicaliën en afvalwater omgaat.
Een plantaardige oorsprong is dus een voordeel, maar geen garantie voor een lage milieubelasting. Ook de levensduur van een kledingstuk en de andere vezels waarmee viscose is gemengd, tellen mee.
Is viscose duurzaam als het van hout wordt gemaakt?
Hout is een hernieuwbare grondstof: bomen kunnen opnieuw groeien. Dat betekent niet dat alle houtwinning verantwoord is. Als waardevolle bossen verdwijnen of er meer hout wordt gekapt dan kan aangroeien, kan de productie ten koste gaan van natuur en leefgebieden.
Viscose kan ook van bamboe worden gemaakt. De snelle groei van bamboe zegt op zichzelf nog weinig over de gevolgen van de verwerking tot textiel.
FSC en PEFC zijn keurmerken voor verantwoord bosbeheer. Zie je zo’n keurmerk bij een kledingstuk, controleer dan waarop het precies betrekking heeft. Een certificaat voor de houtgrondstof zegt niet automatisch dat de hele productie van de stof milieuvriendelijk is.
Chemicaliën en afvalwater maken verschil
Om van cellulose een viscosevezel te maken, worden chemicaliën gebruikt, waaronder koolstofdisulfide. Als schadelijke stoffen onvoldoende worden opgevangen of gezuiverd, kunnen ze risico’s opleveren voor werknemers en het milieu rond een fabriek.
De aanpak verschilt per producent. Een fabriek kan chemicaliën terugwinnen en opnieuw gebruiken, uitstoot beperken en afvalwater zuiveren. Zonder informatie over de producent is niet goed te beoordelen hoe zorgvuldig dit bij een bepaald kledingstuk gebeurt.
Ook water- en energiegebruik spelen mee. Viscose is niet automatisch duurzamer dan katoen of een andere stof: de uitkomst hangt af van de grondstof, de fabriek en wat je precies vergelijkt.
Is viscose biologisch afbreekbaar en plasticvrij?
De viscosevezel zelf is gemaakt van cellulose en is geen plasticvezel zoals polyester. Een kledingstuk met viscose kan wel plastic bevatten, bijvoorbeeld als de stof is gemengd met polyester of elastaan.
Cellulosevezels kunnen onder bepaalde omstandigheden biologisch afbreken. Dat betekent niet dat een viscose kledingstuk snel of volledig verdwijnt in de natuur. Kleurstoffen, afwerkingen en andere vezels kunnen de afbraak beïnvloeden. Gooi textiel daarom niet weg in de natuur of op de composthoop.
Zo beoordeel je een duurzamere keuze
De naam van de stof alleen geeft geen volledig antwoord. Let bij het vergelijken van kleding op deze punten:
- Herkomst: geeft het merk aan waar de houtpulp vandaan komt en of die gecertificeerd is?
- Productie: legt het merk uit hoe de fabrikant omgaat met chemicaliën, uitstoot en afvalwater?
- Samenstelling: bestaat de stof alleen uit viscose of ook uit andere vezels? Mengsels kunnen lastiger te recyclen zijn.
- Levensduur: kies een kledingstuk dat goed past en stevig is gemaakt, zodat je het vaak kunt dragen.
Merknamen zoals LENZING ECOVERO verwijzen naar specifieke vezels en productie-eisen. Dat geeft meer informatie dan alleen het woord viscose, maar maakt een kledingstuk niet automatisch duurzaam. Bekijk ook welke informatie het kledingmerk geeft over de rest van de productie.
Heb je al viscose in je kast, dan is lang gebruiken vaak een praktische keuze. Was het alleen wanneer nodig en volg het waslabel, zodat de stof zo lang mogelijk mooi blijft.