Nylon is een synthetische stof van polyamide, een kunststof die tot dunne draden wordt gesponnen. De stof is sterk, licht en rekbaar en droogt snel, maar ademt slecht en kan slecht tegen hitte. Op het kledingetiket mag nylon ook polyamide heten: volgens de Europese etiketregels is dat dezelfde vezel.
Wat is nylon voor stof precies?
Nylon is geen natuurlijk materiaal. Het wordt in een laboratorium gemaakt door chemische stoffen (amines en zuren) aan elkaar te koppelen tot lange ketens, zogenoemde polyamideketens. Die ketens worden vervolgens tot dunne draden gesponnen. Het resultaat is een vezel die lichter, sterker en gladder is dan de meeste natuurlijke stoffen.
De stof voelt glad en enigszins glanzend aan, vergelijkbaar met zijde. Afhankelijk van hoe de vezels worden geweven of gebreid, kan nylon dun en soepel zijn (zoals in panty’s) of juist steviger en dikker (zoals in rugzakken of windjassen). De dikte en sterkte zijn dus sterk afhankelijk van de verwerking, niet alleen van het materiaal zelf.
Staat er polyamide op het etiket? Dat is nylon
Polyamide en nylon zijn op een kledingetiket dezelfde vezel. De Europese verordening voor textieletiketten (nr. 1007/2011) noemt de vezel letterlijk ‘polyamide of nylon’, en een fabrikant mag voor de samenstelling alleen namen uit die lijst gebruiken. De vezels staan in aflopende volgorde van percentage, zo legt de Europese Unie uit op Your Europe. Lees je dus ‘80% polyamide, 20% elastaan’, dan heb je een stof van vooral nylon in handen. Elastaan is de naam die dezelfde lijst gebruikt voor de rekbare vezel die je ook als lycra of spandex tegenkomt. Alleen een stof die helemaal uit één vezel bestaat, mag ‘100%’ of ‘zuiver’ heten.
De belangrijkste eigenschappen van nylon
Wat nylon onderscheidt van andere stoffen, zijn een paar concrete kenmerken die je in de praktijk direct merkt:
- Sterkte: nylon is bij zijn gewicht een van de sterkste textielmaterialen. Een dunne nylondraad houdt al veel trekkracht.
- Elasticiteit: de stof veert terug na rekken, wat hem geschikt maakt voor sportkleding en kousen.
- Slijtvast: nylon slijt langzaam en behoudt lang zijn vorm.
- Waterafstotend: nylon absorbeert weinig water en droogt snel. Nat nylon houdt ook minder warmte vast dan nat katoen.
- Lichtgewicht: nylonstof is licht in verhouding tot zijn sterkte.
- Kleurecht: nylon neemt kleurstof goed op en behoudt zijn kleur na meerdere was-beurten.
Een punt dat minder voordelig is: nylon ademt slecht. De vezel laat nauwelijks lucht door, waardoor je er snel in kunt zweten bij intensieve beweging. Dat is een bewuste afweging die je moet maken als je nylonkleding koopt voor sport of warm weer.
Waarvoor wordt nylon stof gebruikt?
De toepassingen van nylon lopen sterk uiteen, juist omdat de stof zo aanpasbaar is. De bekendste voorbeelden:
- Kousen en panty’s: dit was historisch gezien het eerste grote gebruik van nylon. De stof is dun, glad en rekbaar, precies wat je nodig hebt.
- Sportkleding: zwemkleding, hardloopbroeken en fietsshirts worden vaak (deels) van nylon gemaakt vanwege het snelle droogvermogen en de rekbaarheid.
- Outdoorkleding en jassen: nylon is windbestendig en waterafstotend, waardoor het vaak wordt gebruikt voor windjassen en regenkleding.
- Tassen en rugzakken: de slijtvaste eigenschap maakt nylon populair voor bagagestof, inclusief het bekende “nylon oxford”-geweven materiaal.
- Parachutes en touwen: door de combinatie van licht gewicht en hoge sterkte wordt nylon ook in technische toepassingen gebruikt.
- Lingerie en ondergoed: de gladde textuur en rekbaarheid maken het een veelgebruikt materiaal voor ondergoed.
Nylon versus andere synthetische stoffen
Nylon wordt vaak verward met polyester, maar er zijn duidelijke verschillen. Nylon is over het algemeen zachter en gladder in aanraking. Polyester is iets stugger maar nog waterafstotender en goedkoper in productie. Nylon heeft meer elasticiteit, polyester minder. Bij tassen kies je eerder voor nylon als je wil dat het zacht aanvoelt; voor goedkope sportkleding wordt vaker polyester gebruikt.
Lycra (ook wel elastaan of spandex) wordt vaak samen met nylon gebruikt in sportkleding. Lycra geeft extra rek, nylon geeft sterkte. In een zwembroek van 80% nylon en 20% lycra zie je die samenwerking terug.
Nylon wassen, drogen en strijken: zo lees je het etiket
Het wasetiket in het kledingstuk bepaalt hoe warm nylon mag worden. Volgens GINETEX, de organisatie achter de wassymbolen, is het getal in het wasteiltje de hoogste wastemperatuur in graden. Eén streep onder het teiltje betekent een milder programma met minder beweging, twee strepen een zeer mild programma. Een strijkijzer met één stip staat voor een zoolplaat van hooguit 120 graden, en stoom kan dan blijvende schade geven. Twee stippen staat voor hooguit 160 graden. Een doorgekruiste droogtrommel betekent dat het kledingstuk niet in de droger mag. Nylon zit vaak samen met elastaan in één stof, dus kijk per kledingstuk en ga niet uit van wat bij een ander nylon shirt goed ging.
Nadelen van nylon stof
Nylon heeft ook echte nadelen die je niet moet onderschatten. De stof ademt slecht, wat bij warm weer of inspanning oncomfortabel kan zijn. Nylon is ook gevoelig voor hitte: bij te warm wassen of strijken kan de stof krimpen of smelten. Raadpleeg altijd het wasvoorschrift, want nylon wordt bij voorkeur op maximaal 30 tot 40 graden gewassen.
Een ander aandachtspunt is duurzaamheid in de bredere zin. Nylon is een plastic en breekt in de natuur niet af. Bij het wassen komen microplastics vrij die in het oppervlaktewater terechtkomen. Dat is een reëel milieuprobleem waar je rekening mee kunt houden door een wasnetje te gebruiken dat microplastics opvangt.
Tot slot kleurt nylon snel geel door blootstelling aan direct zonlicht over een langere periode. Voor kleding die je vaak buiten draagt, is dat een punt om op te letten bij de aanschaf.
Minder plastic vezels bij het wassen: wat helpt
Minder vaak wassen helpt het meest, want synthetische kleding laat bij elke was vezels los. Milieu Centraal raadt aan synthetische kleding niet vaker te wassen dan nodig. Droog je de was aan de lijn of op een rek, laat de machine dan op een zo laag mogelijk toerental centrifugeren. Dat vermindert volgens Milieu Centraal de uitstoot van microplastics. Bij vloeibaar wasmiddel komen minder vezels los dan bij waspoeder. Gebruik je een wasdroger, gooi het pluis uit het filter dan in de afvalemmer en spoel het niet door het toilet. Volgens het RIVM komen de vezels ook vrij bij het dragen en drogen van synthetische kleding. Een jas of vest dat niet vies is, hoeft daarom niet na elke draagbeurt in de was.
Nylon is kortom een sterke, lichte en rekbare stof die uitblinkt op plekken waar slijtvastheid en waterbestendigheid tellen. Voor dagelijkse kleding waarbij comfort en luchtigheid voorop staan, zijn alternatieven als katoen of bamboe vaak een betere keuze. Weet je waar je nylon voor gebruikt en houd je rekening met de washikte en omgevingsbelasting, dan is het een buitengewoon praktisch materiaal.
De foto in dit artikel is digitaal gemaakt ter illustratie.